Ból stawu skokowego po skręceniu – dlaczego objawy mogą utrzymywać się długo po zagojeniu więzadeł?

Skręcenie stawu skokowego jest jednym z częstszych urazów narządu ruchu. W wielu przypadkach uszkodzone więzadła goją się prawidłowo, a mimo to pacjent jeszcze przez długi czas odczuwa ból, sztywność lub niepewność podczas chodzenia. Sam fakt zagojenia więzadła nie oznacza bowiem, że staw odzyskał pełną sprawność.

Po urazie mogą utrzymywać się ograniczenia ruchomości, zaburzenia czucia głębokiego oraz zmieniony sposób obciążania kończyny. Znaczenie mają również siła mięśni, kontrola ruchu i stopień odzyskania stabilizacji stawu. Z tego powodu rehabilitacja nie powinna kończyć się wyłącznie na ustąpieniu obrzęku i bólu w spoczynku.

Co dzieje się ze stawem podczas skręcenia?

Do skręcenia stawu skokowego dochodzi najczęściej podczas gwałtownego ruchu, w którym stopa przekracza fizjologiczny zakres ruchu. Typowym mechanizmem jest nadmierne podwinięcie stopy do wewnątrz. Może wtedy dojść do naciągnięcia lub częściowego albo całkowitego uszkodzenia więzadeł po bocznej stronie stawu.

Uraz powoduje miejscową reakcję zapalną, obrzęk i ból. W pierwszym okresie organizm koncentruje się na naprawie uszkodzonych tkanek. Później konieczna jest jednak odbudowa funkcji całej kończyny, a nie tylko wygojenie samego więzadła.

Skręcenie stawu skokowego jest jednym z częstszych urazów narządu ruchu

Dlaczego ból może utrzymywać się po zagojeniu więzadła?

Więzadło może być już wygojone, ale staw nadal może pracować inaczej niż przed urazem. Jednym z powodów jest ograniczenie ruchomości. Po skręceniu często pojawia się obrzęk, a pacjent przez pewien czas oszczędza chorą nogę. Może to prowadzić do zmniejszenia zakresu ruchu, szczególnie w obrębie zgięcia grzbietowego stopy.

Zmiana ruchomości wpływa na sposób chodzenia i wykonywania bardziej wymagających czynności. Pacjent może nieświadomie przenosić ciężar ciała na drugą nogę albo zmieniać ustawienie stopy podczas wykonywania przysiadu, biegu czy schodzenia po schodach.

Utrzymujący się ból może mieć również związek z innymi strukturami, które zostały przeciążone podczas urazu. Do możliwych przyczyn należą między innymi:

  • ograniczenie ruchomości stawu skokowego,
  • osłabienie mięśni odpowiedzialnych za stabilizację stawu,
  • przeciążenie mięśni i ścięgien w obrębie stopy oraz łydki,
  • zaburzenia czucia głębokiego i kontroli ustawienia stopy,
  • zmiana sposobu chodzenia i obciążania kończyny po urazie.

Nie zawsze więc źródłem dolegliwości jest samo więzadło. Podczas diagnostyki fizjoterapeuta ocenia między innymi ruchomość stawu skokowego, pracę stopy i mięśni łydki oraz sposób wykonywania podstawowych i bardziej wymagających ruchów. Pozwala to określić, co może podtrzymywać objawy i jakie elementy powinny zostać uwzględnione w rehabilitacji.

Znaczenie propriocepcji po skręceniu stawu

Więzadła uczestniczą nie tylko w mechanicznym stabilizowaniu stawu. Znajdujące się w nich receptory dostarczają również informacji o położeniu kończyny. Po urazie może dojść do zaburzenia tego mechanizmu, określanego jako pogorszenie propriocepcji.

W praktyce pacjent może mieć wrażenie, że kostka jest niepewna albo że stopa łatwiej „ucieka” podczas chodzenia po nierównym podłożu. Czasami pojawia się również obawa przed ponownym skręceniem.

Dlatego rehabilitacja powinna obejmować nie tylko ćwiczenia siłowe. Ważną częścią terapii są również ćwiczenia równoważne, zadania wykonywane na niestabilnym podłożu oraz ćwiczenia wymagające szybkiej reakcji na zmianę pozycji ciała.

Skręcenie stawu skokowego jest jednym z częstszych urazów narządu ruchu

Czy osłabienie mięśni może podtrzymywać dolegliwości?

Po urazie aktywność chorej kończyny często jest ograniczona. W konsekwencji mięśnie odpowiedzialne za stabilizację stawu mogą stracić część swojej siły i wytrzymałości. Dotyczy to przede wszystkim mięśni łydki i mięśni kontrolujących ustawienie stopy.

Jeżeli pacjent wróci do biegania, sportu lub intensywnej pracy fizycznej przed odbudowaniem odpowiedniej siły, staw może być nadmiernie obciążany. Objawem nie musi być ponowne skręcenie. Może pojawić się tępy ból, uczucie zmęczenia stawu albo dolegliwości po dłuższym wysiłku.

Blizna i tkanki miękkie po urazie

Proces gojenia zmienia strukturę uszkodzonej tkanki. W miejscu urazu powstaje tkanka naprawcza, która z czasem przebudowuje się i dostosowuje do obciążeń. Jeżeli zakres ruchu pozostaje ograniczony, a obciążanie kończyny jest nieprawidłowe, mogą utrzymywać się napięcia w otaczających tkankach.

Fizjoterapeuta może ocenić ruchomość stawu, pracę tkanek miękkich oraz sposób obciążania kończyny. W zależności od wyniku badania stosuje się między innymi terapię manualną, ćwiczenia zakresu ruchu, trening siłowy i ćwiczenia propriocepcji.

Kiedy ból po skręceniu wymaga ponownej diagnostyki?

Jeżeli dolegliwości utrzymują się mimo rehabilitacji albo nasilają się podczas zwiększania aktywności, warto ponownie ocenić staw. Szczególnej uwagi wymagają nawracające obrzęki, uczucie niestabilności, wyraźne ograniczenie ruchu oraz ból pojawiający się przy określonych ruchach.

W niektórych przypadkach problem nie ogranicza się do uszkodzenia więzadeł. Podczas urazu mogą zostać uszkodzone również inne struktury stawu. Dlatego utrzymujących się objawów nie należy automatycznie tłumaczyć „długim gojeniem”. Jeżeli obraz kliniczny tego wymaga, lekarz może zdecydować o wykonaniu dodatkowych badań obrazowych.

Powrót do aktywności powinien być stopniowy

Ustąpienie bólu podczas zwykłego chodzenia nie zawsze oznacza gotowość do biegania, skakania czy uprawiania sportu. Staw powinien odzyskać odpowiedni zakres ruchu, siłę oraz kontrolę podczas bardziej wymagających zadań.

Powrót do aktywności najlepiej zwiększać stopniowo. Fizjoterapeuta może dobrać ćwiczenia odpowiednie do etapu rehabilitacji i sprawdzić, czy staw prawidłowo reaguje na większe obciążenie.

Zagojone więzadło to nie zawsze sprawny staw

Utrzymywanie się bólu po skręceniu stawu skokowego nie musi oznaczać, że więzadło nadal jest uszkodzone. Przyczyną mogą być ograniczenia ruchomości, osłabienie mięśni, zaburzenia propriocepcji, zmieniony sposób chodzenia lub przeciążenie innych struktur.

Dlatego ocena powrotu do sprawności powinna obejmować funkcjonowanie całej kończyny, a nie tylko stan wygojonego więzadła. Odpowiednio dobrana rehabilitacja pozwala stopniowo odbudować zakres ruchu, siłę i kontrolę nad stawem oraz przygotować go do codziennych i sportowych obciążeń.

Kategorie: ,